تلاوت تحقیق استاد مصطفی اسماعیل سوره‌های هود 25–57، حاقه 1–24، شمس | مصر 1976

این تلاوت یکی از اجراهای برجسته و ماندگار استاد مصطفی اسماعیل به‌شمار می‌رود که در مسجد سلطان ابوالعلا شهر قاهره برگزار شده است. این اجرا شامل آیات ۲۵ تا ۵۷ از سوره هود، آیات ۱ تا ۲۴ از سوره حاقه و سوره شمس بوده و در سال ۱۹۷۶ میلادی در کشور مصر انجام شده است. مدت زمان این تلاوت ۱ ساعت و ۵۶ دقیقه می‌باشد.

خلاصه آیات ۲۵ تا ۵۷ سوره هود: دعوت نوح و هود و سرنوشت قومشان

در این بخش از سوره هود، داستان دعوت حضرت نوح به سوی قومش بیان می‌شود. او با صراحت و بدون چشم‌داشت دنیوی، قوم خود را به یکتاپرستی و پرهیز از شرک فرا می‌خواند و از عذاب الهی هشدار می‌دهد. اشراف قوم نوح، او را به تمسخر گرفته و پیروانش را افراد ساده‌لوح می‌دانند. نوح با استدلال و شفقت پاسخ می‌دهد و تأکید می‌کند که ایمان‌آورندگان را به‌خاطر فشار اجتماعی طرد نخواهد کرد. با ادامه انکار قوم، خداوند به نوح وحی می‌کند که دیگر کسی ایمان نخواهد آورد و دستور ساخت کشتی را به او می‌دهد.

نوح با ایمان و اطاعت، کشتی را می‌سازد و مؤمنان و حیوانات را در آن جای می‌دهد. با وقوع طوفان، تنها مؤمنان نجات می‌یابند و باقی قوم، از جمله فرزند نوح که از همراهی با پدر سر باز زد، غرق می‌شوند. پس از پایان طوفان، کشتی بر کوه جودی قرار می‌گیرد و خداوند نوح را از درخواست نجات فرزندش که عمل غیرصالحی داشت، بازمی‌دارد.

در ادامه، داستان دعوت حضرت هود به قوم عاد مطرح می‌شود. او نیز مانند نوح، قوم خود را به پرستش خداوند یکتا دعوت می‌کند و از آنها می‌خواهد که از گناهانشان توبه کنند تا نعمت‌های الهی بر آنها افزوده شود. اما قوم عاد نیز مانند قوم نوح، دعوت پیامبرشان را انکار کرده و او را متهم به جنون می‌کنند. هود با توکل بر خدا، مأموریت خود را انجام می‌دهد و هشدار می‌دهد که اگر روی برگردانند، خداوند قوم دیگری را جایگزین آنان خواهد کرد. این آیات بر صبر، استقامت پیامبران و سرنوشت اقوام نافرمان تأکید دارد.

خلاصه آیات ۱ تا ۲۴ سوره الحاقه: حقیقت روز قیامت و سرنوشت اقوام نافرمان

در این آیات، با تأکیدی کوبنده، از روز قیامت به عنوان واقعه‌ای قطعی و عظیم یاد می‌شود؛ روزی که عظمت آن فراتر از تصور انسان است. سپس به سرنوشت اقوامی چون ثمود و عاد اشاره می‌شود که پیامبران الهی را تکذیب کردند و با عذاب‌های سهمگین نابود شدند: قوم ثمود با عذابی سرکش و قوم عاد با تندبادی بنیان‌کن که هفت شب و هشت روز بر آنها مسلط شد و آنان را همچون تنه‌های پوسیده نخل بر زمین انداخت.

در ادامه، سرنوشت فرعون، اقوام پیشین و قوم لوط نیز بیان می‌شود که به سبب گناهان بزرگ و مخالفت با پیامبران، گرفتار عذاب الهی شدند. اشاره‌ای نیز به طوفان نوح و نجات مؤمنان از طریق کشتی صورت می‌گیرد که به عنوان عبرتی برای آیندگان مطرح شده است.

با دمیده شدن در صور، زمین و کوه‌ها متلاشی می‌شوند و آسمان شکافته و فرو می‌ریزد. فرشتگان مأموریت خود را آغاز می‌کنند و عرش الهی توسط هشت فرشته حمل می‌شود. در آن روز، همه انسان‌ها در پیشگاه خدا حاضر می‌شوند و هیچ چیز از اعمالشان پنهان نمی‌ماند.

کسانی که نامه اعمالشان را به دست راستشان دهند، با شادی و افتخار آن را نشان می‌دهند و از زندگی رضایت‌بخش در بهشت بهره‌مند می‌شوند؛ جایی که میوه‌ها در دسترس است و نعمت‌های الهی در برابر اعمال نیکشان به آنان ارزانی می‌شود. این آیات تصویری ژرف از قیامت، عدالت الهی و پاداش مؤمنان ارائه می‌دهد.

خلاصه آیات ۱ تا ۱۵ سوره شمس: سوگندهای الهی، تزکیه نفس و سرنوشت قوم ثمود

در آغاز این آیات، خداوند با سوگند به مظاهر عظمت آفرینش مانند خورشید، ماه، روز، شب، آسمان، زمین و نفس انسان، توجه انسان را به حقیقتی بنیادین جلب می‌کند: اینکه خداوند به انسان قدرت تشخیص خیر و شر را عطا کرده است. بر این اساس، کسی که نفس خود را تزکیه کند و از گناه دوری جوید، رستگار خواهد شد؛ و کسی که آن را آلوده سازد، از سعادت محروم می‌ماند.

در ادامه، داستان قوم ثمود بیان می‌شود که به‌سبب طغیان و تکذیب پیامبرشان صالح، و سرکشی در برابر فرمان الهی درباره شتر، دچار عذاب شدند. شقی‌ترین فردشان برخاست و ناقه را کشت، و در نتیجه، خداوند آنان را به‌خاطر گناهانشان نابود کرد و سرزمینشان را با خاک یکسان ساخت. این آیات با تأکید بر عدالت الهی، هشدار می‌دهند که خداوند از مجازات ستمگران بیم ندارد.